وى باشد ، استمناء نيست ؛ و اگر لوله بستن به عقيم شدن دائم نيانجامد ، در فرضى كه مستلزم كشف بدن پيش اجنبى يا كشف عورت پيش غير شوهر نباشد ، مانعى ندارد ، و الله العالم . ( 2090 ) بستن لوله‌ها يا « وازكتومى » در مردان يكى از راههاى جلوگيرى از بارورى زنان است ، در اين روش لوله‌هاى منىبر كه در طرفين بيضه‌ها قرار دارند ، طى يك عمل جراحى ساده قطع شده و دو سر آنها بسته مىشوند ، اين گونه مردان احتمالًا به صورت دائم عقيم مىشوند ، زيرا پيوند مجدد لوله‌ها بسيار مشكل و حتى گاهى غير ممكن است ، گرچه گاهى نيز لوله‌ها خود به خود بازشده و به حال نخست خود بازمىگردند ، به هر روى حكم شرعى بستن لوله‌ها چگونه است ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ عمل مزبور كه موجب عقيم شدن دائمى مىشود ، چنانچه مستلزم نشان دادن و لمس عورت براى غير زوجه باشد ، جايز نيست بلكه مطلقاً جايز نيست بنابر احتياط ، و الله العالم . ( 2091 ) آيا براى جلوگيرى از بچه‌دار شدن مىتوان لولهء زنان يا مردان را بست ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ بستن لوله‌ها كه موجب عقيم شدن شخص مىشود ، چنانچه مستلزم كشف بدن پيش مرد اجنبى يا مستلزم كشف عورت پيش غير همسر باشد ، جايز نيست ، بلكه بنابر احتياط مطلقاً جايز نيست ؛ بلى ، اگر زن مرضى داشته باشد كه معالجهء آن موقوف به بستن لوله‌ها باشد ، عمل مزبور مانعى ندارد ، و الله العالم . ( 2092 ) « آى . يو . دى . » كپسولى است براى جلوگيرى از باردارى زنان استفاده مىشود و بايد در داخل رحم قرار گيرد ، با توجه به اينكه اين كار جنبهء درمانى ندارد و تنها قابليت رحم را تا مدتى از كار مىاندازد ، و لازمه‌اش لمس بدن زن و آلت اوست ، حكم استفاده از آن و لمس نامحرم چيست ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اين عمل فى نفسه مانعى ندارد ، و لكن نشان دادن عورت بر غير